Back to Top

Η ελεύθερη πρόσβαση στις επιστημονικές δημοσιεύσεις αποτελεί πλέον γεγονός

Την παγκόσμια τάση προς τη δωρεάν διάθεση των αποτελεσμάτων ερευνητικών έργων στους αναγνώστες, τη λεγόμενη «ανοιχτή πρόσβαση», επιβεβαίωσε σήμερα μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η νέα αυτή μελέτη δείχνει ότι η ανοιχτή πρόσβαση προχωρά με γοργούς ρυθμούς, καθώς γύρω στο 50% των επιστημονικών εκθέσεων που δημοσιεύθηκαν το 2011 είναι σήμερα προσβάσιμες χωρίς χρέωση.

Το ποσοστό αυτό είναι περίπου το διπλάσιο απ' αυτό που είχαν εκτιμήσει προηγούμενες μελέτες και οφείλεται στη βελτιωμένη μεθοδολογία και τον διευρυμένο ορισμό της ανοιχτής πρόσβασης. Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη, πάνω από το 40% των άρθρων που αξιολογήθηκαν από ομότιμους επιστήμονες και δημοσιεύθηκαν παγκοσμίως την περίοδο 2004-2011 είναι σήμερα διαθέσιμα στο διαδίκτυο χάρη στην ανοιχτή πρόσβαση. Η μελέτη εξετάζει την κατάσταση που επικρατεί στο θέμα αυτό στην ΕΕ και ορισμένες γειτονικές της χώρες, καθώς και στη Βραζιλία, τον Καναδά, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ.

Η έκθεση εξετάζει τη διαθεσιμότητα επιστημονικών δημοσιεύσεων σε 22 γνωστικά πεδία στις χώρες του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, τη Βραζιλία, τον Καναδά, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ. Σε αρκετές χώρες και κλάδους, πάνω από το 50% των επιστημονικών εργασιών είναι σήμερα προσβάσιμες δωρεάν. Η δωρεάν προσβασιμότητα των περισσότερων άρθρων έχει επιτευχθεί στους τομείς των γενικών επιστημών και της τεχνολογίας, της βιοϊατρικής έρευνας, της βιολογίας, των μαθηματικών και της στατιστικής. Οι κλάδοι στους οποίους η ανοιχτή πρόσβαση είναι λιγότερο διαδεδομένη είναι οι κοινωνικές, οι ανθρωπιστικές και οι εφαρμοσμένες επιστήμες, καθώς και οι κλάδοι της μηχανολογίας και της τεχνολογίας.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε την ανοιχτή πρόσβαση ως βασικό μέσο για την αποτελεσματικότερη διάδοση της γνώσης και, κατ' επέκταση, της καινοτομίας στην Ευρώπη. Γι' αυτό, η ανοιχτή πρόσβαση θα γίνει υποχρεωτική για όλες τις επιστημονικές δημοσιεύσεις που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», το ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης της έρευνας και της καινοτομίας την περίοδο 2014-2020. Στην παραπάνω ανακοίνωση, η Επιτροπή συνέστησε στα κράτη μέλη να ακολουθήσουν παρόμοια τακτική στα εθνικά τους προγράμματα.

Η μελέτη διενεργήθηκε από την Science-Metrix, μια εταιρεία συμβούλων που δραστηριοποιείται στον τομέα της αξιολόγησης ερευνών. Η μελέτη αφορούσε τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και την Ελβετία, το Λιχτενστάιν, την Ισλανδία, τη Νορβηγία, την Τουρκία, την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, το Ισραήλ, τη Βραζιλία, τον Καναδά, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ. Δύο ακόμη εκθέσεις της ίδιας εταιρείας δημοσιεύθηκαν σήμερα και εξετάζουν τις πολιτικές ανοιχτής πρόσβασης καθώς και το ζήτημα της ανοιχτής πρόσβασης σε δεδομένα.
Όσον αφορά τις πολιτικές ανοιχτής πρόσβασης, η έκθεση συμπεραίνει ότι οι περισσότεροι από τους 48 μεγαλύτερους χρηματοδότες επιστημονικών ερευνών κρίνουν αποδεκτές και τις δύο μορφές ανοιχτής πρόσβασης: τόσο τις δημοσιεύσεις ανοιχτής πρόσβασης σε περιοδικά (γνωστές ως «χρυσή» και «υβριδική» ανοιχτή πρόσβαση) όσο και την αυτο-αρχειοθέτηση (γνωστή ως «πράσινη» ανοιχτή πρόσβαση). Σε ποσοστό μεγαλύτερο του 75% δέχονται οι περίοδοι απαγόρευσης της πρόσβασης, δηλαδή οι περίοδοι ανάμεσα στη δημοσίευση και τη δωρεάν διάθεση του έργου, να κυμαίνονται από 6 έως 12 μήνες.

Η τρίτη έρευνα διαπιστώνει, ωστόσο, ότι σήμερα οι πολιτικές ανοιχτής πρόσβασης σε επιστημονικά δεδομένα εξακολουθούν να είναι λιγότερες από τις πολιτικές ανοιχτής πρόσβασης σε δημοσιεύσεις. Η ανοιχτή πρόσβαση στα δεδομένα ερευνών εξελίσσεται ταχύτατα σε ένα περιβάλλον όπου οι πολίτες, οι φορείς, οι κυβερνήσεις, οι μη κερδοσκοπικές οργανώσεις και οι ιδιωτικές εταιρείες συνεργάζονται για την ανάπτυξη υποδομών, προτύπων, πρωτοτύπων και επιχειρηματικών μοντέλων. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», δηλ. του χρηματοδοτικού προγράμματος της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία την περίοδο 2014-2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει ένα πιλοτικό σχέδιο ανοιχτής πρόσβασης στα δεδομένα που συλλέγονται σε έρευνες οι οποίες χρηματοδοτούνται με πόρους του δημοσίου, χωρίς να αγνοεί τους εύλογους προβληματισμούς σχετικά με τα εμπορικά συμφέροντα, την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των δικαιούχων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναδείξει την ανοιχτή πρόσβαση στις επιστημονικές δημοσιεύσεις σε γενική αρχή του προγράμματος "Ορίζοντας 2020". Από το 2014 και μετά, κάθε άρθρο που θα συντάσσεται με χρηματοδότηση του "Ορίζοντα 2020" θα πρέπει να είναι προσβάσιμο:

ο εκδότης θα φροντίζει ώστε τα άρθρα να είναι άμεσα διαθέσιμα στο διαδίκτυο («χρυσή» και «υβριδική» ανοιχτή πρόσβαση), οι δε προκαταρκτικές δαπάνες δημοσίευσης θα μπορούν να επιστραφούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ή

οι ερευνητές θα φροντίζουν ώστε τα άρθρα τους να είναι διαθέσιμα μέσω ενός αρχείου ανοιχτής πρόσβασης, το αργότερο έξι μήνες (12 μήνες για τα άρθρα στους κλάδους των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών) μετά τη δημοσίευση («πράσινη» ανοιχτή πρόσβαση).

Πηγή: http://www.epixeiro.gr

Δημοφιλη

Online Εφαρμογές ΔΠΘ

Συγγραφή Βιογραφικού
Σύνταξη Επιχειρηματικού Σχεδίου

Χρησιμοποιήστε τις Online Eφαρμογές που έχει αναπτύξει το Γραφείο Διασύνδεσης Δ.Π.Θ. για

Η Ευρωπη σου

Η Ευρώπη σου

Η διαδικτυακή πύλη «Η Ευρώπη σου» παρέχει στους πολίτες και στις επιχειρήσεις πληροφορίες σχετικές με τα δικαιώματά τους και τις προσφερόμενες ευκαιρίες στην Ε.Ε..

Εκδοσεις Ε.Ε.

Συλλογή από Εκδόσεις της Ε.Ε.

Erasmus Traineeship

Εύρεση Φορέων Erasmus Traineeship

Αναζητήστε φορείς για Erasmus Traineeship

Followme

followme
  • Twitter
  • Facebook
  • Linkedin
  • Mixcloud
  • YouTube

Newsletter

Συμπληρώστε το e-mail σας και θα λαμβάνετε περιοδικά το Δελτίο Τύπου της Ραδιοφωνικής Εκπομπής "Διασυνδεθείτε".

Παρακαλώ, όσοι διαθέτετε λογαριασμό e-mail του Δ.Π.Θ μην τον χρησιμοποιείτε για την εγγραφή σας στο newsletter της Δομής Απασχόλησης & Σταδιοδρομίας του Δ.Π.Θ.

Εκπομπη "Η Ώρα της Ευρώπης"

Το Europe Direct Ξάνθης εκμπέμπει ραδιοφωνικά κάθε Πέμπτη στις 12

Πρόσφατα Άρθρα

Σάββατο, Ιούλιος 20, 2019 - 12:24
Τετάρτη, Ιούλιος 17, 2019 - 16:14

Ευρωπαϊκη Ένωση

Χρήσιμοι σύνδεσμοι για θέσεις εργασίας και θέσεις πρακτικής άσκησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ΕΕ χρηματοδοτεί ένα ευρύ φάσμα έργων και προγραμμάτων σε διάφορους τομείς.
Η Ε.Ε. παρέχει πληροφόρηση για τις Υπηρεσίες που προσφέρει.

Ελληνικό Δίκτυο Ορολογίας

To ΔΠΘ είναι θεσμικό μέλος του Ελληνικού Δικτύου Ορολογίας.

Δημοσκόπηση

Απευθυνθήκατε τελευταία σε κέντρο πληροφόρησης Europe Direct; Θέλουμε να μάθουμε τις εντυπώσεις σας!